Utica Siyaasadda U-qalmitaanka Degmada Dugsiga Magaalada
I. Sababta
- Hawlaha ka baxsan manhajka waxbarashada waa kordhin qiimo leh oo ka mid ah barnaamijka caadiga ah ee dugsiga, iyagoo siinaya ka qaybgalayaasha fursado ay ku baaraan danaha xirfadeed iyo kuwa xirfadeed labadaba. Sidoo kale waa mudnaan. Ardayda doonaya inay ka faa'iidaystaan waxyaabaha badan ee ka baxsan manhajka waxbarashada ee Degmada waa inay xasuustaan in looga baahan yahay inay u dhaqmaan si aan khatar gelin caafimaadkooda ama fayoobaantooda ama kuwa ka qaybgalayaasha kale.
- Ardayda doorata inay ka qayb qaataan waxqabad kasta oo ka baxsan manhajka waxaa laga filayaa inay ilaaliyaan heerarka sare ee dhaqanka iyo darajooyinka ka-gudbinta. Xeerarka soo socda ayaa dhaqan galaya waxaana laga filayaa ardayda iyo tababarayaashooda/la-taliyayaashooda inay bartaan
II. Guddiga Ka Baxsan Manhajka
- Dugsi sare kasta wuxuu yeelan doonaa Guddi U-qalmitaanka Ka-baxsan Manhajka oo joogto ah oo kulmi doona bilowga sannad-dugsiyeed kasta, ka dibna shan (5) toddobaad kasta si ay dib ugu eegaan oo ay ula socdaan liisaska u-qalmitaanka ardayda ee waxqabadyada ka baxsan manhajka. Kulamadu waxay dhici doonaan hal toddobaad gudahood taariikhda xidhitaanka Warbixinta Horumarka iyo Kaarka Warbixinta. Sebtembar kasta, maamulayaasha (ama qofka uu u magacaabay) ee dugsiyada sare waxay u diri doonaan liiska xubnaha ururada Maamulayaasha mas'uulka ka ah Guddiga U-qalmitaanka Ka-baxsan Manhajka. Ogsoonow in warbixinnada horumarka aysan go'aamin u-qalmitaanka hawlaha ka baxsan manhajka. Si kastaba ha ahaatee, faragelinta waxaa lagu fulin karaa iyadoo lagu saleynayo talooyinka guddiga u-qalmitaanka.
- Guddiga U-qalmitaanka Ka-baxsan Manhajka waxaa isugu yeeri doona maamulaha ama qofka uu u magacaabay waana inay xubno joogto ah ka ahaadaan kuwa soo socda:
- Dugsiga Sare - Madaxa Waaxda Waxbarashada Jirdhiska ee Proctor, Maamule Kaaliye, La-taliye iyo Macallin.
- Dugsiga Dhexe - xubnaha joogtada ah waxaa ka mid noqon doona Macallin Waxbarashada Jirdhiska, Maamule Kaaliye, La-taliye, iyo Macallin
III. Mas'uuliyadaha Tababaraha/La-taliyaha
- Waa mas'uuliyadda tababaraha/la-taliyaha inuu si joogto ah u eego darajooyinka, imaanshaha, iyo dhaqanka dhammaan ardayda ku jirta hawlihiisa/howsheeda.
- Tababare, la-taliye iyo/ama maamule looma ogola inuu la xiriiro macallin si uu u beddelo darajada ardayga ama u-qalmitaanka.
- Waa mas'uuliyadda maamulayaasha ku habboon inay dib u eegaan xeerarka dhammaan tababarayaasha/la-taliyayaasha ka hor bilowga xilli kasta, ama sannad kasta, sida ku habboon. Dugsigan 21
- Darajooyinka, imaanshaha, iyo dhaqanka arday kasta oo maamuluhu ka joojiyay dugsiga waa in si dhow ula socdaan tababaraha/la-taliyaha. Inta lagu jiro muddada ganaaxa, ardaygu kama qayb geli karo wax dhaqdhaqaaq ah oo ka baxsan manhajka. Marka muddada ganaaxa la dhammeeyo, ardaygu wuxuu dib u bilaabi karaa ka qaybgalka hawsha. Tababaraha/la-taliyaha waxaa laga filayaa inuu la hadlo ardayga si uu u hubiyo isbeddel ku yimaada dhaqanka.
- Haddii ay jirto ganaax labaad inta lagu jiro xilli ciyaareed ama xilliga calaamadaynta, ardayga waa in laga saaraa hawsha manhajka ka baxsan.
IV. U-qalmitaanka Ardayga
Kahor inta uusan ardaygu ka qayb qaadan, waa inuu buuxiyaa shuruudaha soo socda:
- Waa in loo arkaa arday daacad ah (*waxay khuseysaa ciyaartoyda oo keliya) waa mid buuxiya shuruudaha Guddoomiyaha Waxbarashada iyo, ciyaartoyda, Ururka Ciyaaraha Dugsiyada Sare ee Gobolka New York. Ardaydu waa inay sidoo kale buuxiyaan shuruudaha aasaasiga ah ee soo socda:
- Buuxi shuruudaha da'da meesha ku habboon. Ciyaartoyda dugsiga sare ma noqon karaan 19 sano ka hor Luulyo 1deeda ee sannad dugsiyeedka. Shuruudaha Dugsiga Dhexe way kala duwan yihiin iyadoo ku xiran in hawshu tahay Barnaamij A ama B oo wax laga beddelay.
- Ciyaartoydu waa inay ka gudbaan imtixaan jireed oo uu bixiyo dugsiga ama dhakhtarka qoyska oo ay natiijooyinka u gudbiyaan tababaraha ama kalkaalisada dugsiga;
- Hayso foomka ogolaanshaha oo uu saxiixay waalid ama mas'uul oo fayl gashan tababaraha, agaasimaha ciyaaraha ama lataliyaha;
- Ardayda doonaya inay ka qayb qaataan waxqabadyo ka baxsan manhajka waxbarashada waa inay ilaaliyaan ugu yaraan heerka ka qaybgalka 85% dhammaan fasallada. Tababarayaasha/la-taliyayaasha waxaa laga filayaa inay hubiyaan ka qaybgalka dhammaan fasallada xilli kasta oo calaamadayn ah iyo/ama xilli kasta.
- Ardayga laga joojiyo ka qaybgalka hawlo ka baxsan manhajka waxbarashada kama qayb geli karo hawshaas ilaa laga dhammeeyo joojinta. Ka-qaybgalkan kama badnaan karo toban toddobaad. Ardaydu ma isku dayi karaan hawlo kale oo socda muddadaas.
- Haddii ardaygu helo hal darajo oo ah muddada imtixaanka oo ku guuldarraystay (taas oo ka dhigan darajo kasta oo ah 64 ama ka hooseysa), isla markiiba waa la ogeysiinayaa muddo laba toddobaad ah. Inta lagu jiro waqtigaas, waa inuu/inay iska diiwaan geliyaa caawimaadda casharrada dugsiga ka dib, la shaqeeyaa macallinka si loo casriyeeyo shaqooyinka/darajooyinka la hagaajiyay, iyo inuu/inay ka helo macallinka warqad qoraal ah dhammaadka labada toddobaad oo xaqiijinaya in ardaygu si guul leh ama si aan guul lahayn u dhammaystiray barnaamijka casharrada. Wuu/inay sii wadi karaa inuu si firfircoon uga qaybqaato hawsha isagoo buuxinaya shuruudaha casharrada;
- Ardayda hesha 2 darajo oo ku guuldareysta (oo ka dhigan darajo kasta oo 64 ama ka hooseysa) xilliga imtixaanka waxaa la gelin doonaa tijaabo tacliimeed waxayna ku tababaran karaan/ka qayb geli karaan 22 kulan oo aasaasi ah laakiin ma tartami karaan ciyaaraha ama kama qayb geli karaan hawlo gaar ah oo ka baxsan manhajka, (aan ka badnayn 25% ciyaaraha loo qorsheeyay ama hawlaha ka baxsan manhajka). Dhammaadka laba toddobaad, haddii ardaygu uu darajooyinkiisa/dhibcaheeda u hagaajiyo darajooyin ka gudub ah, ardaygu wuxuu xaq u yeelan doonaa inuu si buuxda uga qayb qaato hawsha. Haddii ardaygu uusan kor u qaadin darajooyinkiisa/dhibcaheeda labada toddobaad ka dib, uma qalmaan inay si uun uga qayb qaataan. Macallinka koorsada asalka ah ee ku guuldareysata waa inuu saxeexaa si uu u muujiyo horumarka ardayga. Waa mas'uuliyadda tababaraha/lataliyaha inuu la socdo oo uu xaqiijiyo horumarka ardayga.
- Arday kasta oo hela 2 ama in ka badan oo darajooyin ah oo ku dhaca (oo ka dhigan darajo kasta oo 64 ama ka hooseysa) muddada ugu dambeysa ee imtixaanka koorsada laakiin ka gudba koorsada oo hela dhibco, ama dhigta dugsiga xagaaga, oo hela dhibco waxay xaq u yeelan doonaan inay si buuxda uga qayb qaataan hawlaha dayrta. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jiri doona dib u eegis tacliimeed oo lagu sameeyo darajooyinka ardayga dhammaadka saddex toddobaad oo buuxa dugsiga. Haddii ay jirto hal darajo oo ku dhaca (oo ka dhigan darajo kasta oo 64 ama ka hooseysa), ardaygu waa inuu ka qaybqaataa casharrada. Haddii ardaygu helo 2 darajo oo ku dhaca (oo ka dhigan darajo kasta oo 64 ama ka hooseysa), isaga/iyada waxaa la gelin doonaa tijaabo tacliimeed wuxuuna ku tababaran karaa/ka qaybgeli karaa shirarka aasaasiga ah, laakiin ma tartami karo ciyaaraha ama ma ka qaybgeli karo hawlo gaar ah oo ka baxsan manhajka, (oo aan ka badnayn 25% ciyaaraha loo qorsheeyay ama hawlaha ka baxsan manhajka). Dhammaadka laba toddobaad, haddii ardaygu uu hagaajiyo darajooyinkiisa una gudbo darajooyin ka gudub ah, ardaygu wuxuu xaq u yeelan doonaa inuu si buuxda uga qaybqaato hawsha. Haddii ardaygu uusan kor u qaadin darajooyinkiisa labada toddobaad ka dib, xaq uma laha inuu si kasta uga qaybqaato. Macallinka koorsada asalka ah ee ku guuldareysatay waa inuu saxiixo si uu u muujiyo horumarka ardayga. Waa mas'uuliyadda tababaraha/lataliyaha inuu dabagalo oo uu xaqiijiyo horumarka ardayga.
- Arday kasta oo hela 3 ama in ka badan oo darajooyin ah oo ku dhacaya (oo ka dhigan darajo kasta oo ah 64 ama ka hooseeya) muddada calaamadaynta ma u qalmi karo ilaa muddada kaadhka warbixinta ee xigta.
V. Habka Racfaanka
- Waalidka/masuulka wuxuu codsi qoraal ah oo rafcaan ah u gudbinayaa maamulaha dhismaha laba toddobaad gudahood marka la helo kaarka warbixinta. Codsigu waa inuu qeexaa sababaha rafcaanku ku salaysan yahay. Waxaa la fahansan yahay in ganaax/baaritaan kasta oo ka yimaada hawsha uu weli dhaqan galayo.
- Maamulaha, marka uu helo codsiga qoraalka ah, wuxuu su'aalo weydiin doonaa ugu yaraan saddex xubnood oo ka tirsan Guddiga Racfaanka si ay u ogaadaan ra'yigooda ku saabsan ansaxnimada racfaanka.
- Guddiga Rafcaanka ee ka baxsan manhajka Degmada waxaa ka mid noqon doona maamulaha dugsiga (ama qofka loo magacaabay), xubin ka tirsan UTA ee dhismaha ku lug leh oo uu magacaabay madaxweynaha ururkaas, xiriiriyaha waalidka iyo Kormeeraha ama qofka loo magacaabay.
- Haddii rafcaanka loo arko mid ku habboon, dhageysi lala yeelanayo waalidka/mas'uulka waxaa fududayn doona maamulaha si loo tixgeliyo kama dambaysta ah. Go'aanka kama dambaysta ah wuxuu noqon doonaa natiijada cod aqlabiyad ah oo ay helaan xubnaha Guddiga Racfaanka ee jooga dhageysiga.
- Haddii racfaanka la aqbalo, ardaygu waa inuu ogolaadaa inuu buuxiyo dhammaan shuruudaha iyo xaaladaha ay dejiyeen Guddiga Racfaanka. Haddii aan sidaas la samayn waxay noqon doontaa sabab degdeg ah oo looga saaro hawsha.
VI. Joojinta/Tijaabinta
Joojinta rasmiga ah/tijaabinta hawl waxay bilaaban doontaa taariikhaha loo dejiyay sida soo socota: joojinta/tijaabinta hawl ka baxsan manhajka waxay bilaaban doontaa hal toddobaad ka dib dhammaadka muddada calaamadaynta waxayna dhaqan geli doontaa ilaa maalinta 1aad ee muddada calaamadaynta ee soo socota.
- Dhammaystiran - Dhammaystiran waa in la saxaa laba toddobaad gudahood ka dib dhammaadka muddada calaamadaynta. Waqtigan xaadirka ah, wixii harsan ee aan dhammaystirnayn waxaa loola dhaqmi doonaa inay yihiin guuldarro, darajo guuldarraysatay oo ka dhigan darajo kasta oo ah 64 ama ka hooseysa. Intaa waxaa dheer, waxaa si xooggan loogu talinayaa in macallimiintu ay aad u adag yihiin oo ay doortaan isticmaalkooda aan dhammaystirnayn iyo in isticmaalkeeda loo qoondeeyo sababo caafimaad awgood. Waxaa waajib ku ah macallinka inuu dib u habeeyo darajada.
- Ogeysiis - Dhammaan kaararka warbixinta ayaa ku dari doona, dhinaca fariimaha, U-qalmitaanka aasaasiga ah ee ku saabsan darajooyinka ku dhacaya. Tani waxay u adeegi doontaa sidii ogeysiis guud oo loogu talagalay dhammaan waalidiinta/mas'uuliyiinta/ardayda. Intaa waxaa dheer, waxay mas'uul ka noqon doontaa dhammaan tababarayaasha/la-taliyayaasha hawlaha ka baxsan manhajka inay baaraan, dib u eegaan xogta darajooyinka iyo/ama hubiyaan kaararka warbixinta ee mid kasta oo ka mid ah ka qaybgalayaashooda si loo hubiyo hirgelinta siyaasadda.
- Cashar - Waa la aqbali karaa in la helo kala duwanaansho ku saabsan maamulka casharrada ardayda iyadoo lagu saleynayo go'aanka macallinka. Macallin kasta waa inuu dib u eegaa waxqabadka ardayga oo uu go'aamiyaa baahiyaha ardaygaas gaarka ah sida dhakhtarku u baahan yahay inuu wax ka qabto baahiyaha gaarka ah ee bukaanka. Sidan oo keliya ayaa macallinku u habeyn karaa qorshe ardaygu ku horumarinayo waxqabadkiisa/waxqabadkeeda meel gaar ah.
- Habka Racfaanka - Ardayda leh laba darajo oo ku dhacay (fasal kasta oo ah 64 ama ka hooseeya) waxay racfaan ka qaadan karaan habka racfaanka. Racfaanka arday leh saddex ama ka badan oo dhibco ku dhacay (fasal kasta oo ah 64 ama ka hooseeya) waxaa laga dhageysan karaa go'aanka maamulaha. Racfaanka waa inuu wax ka qabtaa xaaladaha fududeynaya. Darajooyinka ardayda laguma racfaan qaadan karo habkan. Hawsha gaarka ah waxay si gaar ah uga hadlaysaa arrimaha darajada.
VII. Kale
- Ka soo qaybgalka tababarka iyo/ama shirarka waa inay waafaqsanaadaan xeerarka ama qawaaniinta naadiga ee uu dejiyay tababaraha ama la-taliyaha.
- Arday kasta oo ku guuldareysta inuu buuxiyo shuruudaha Xeerkan waxaa lagu dhawaaqi karaa inuu u qalmin iyo/ama tababaraha ama la-taliyaha ayaa tijaabo gelin kara.
- Liiska dhammaan ururada, xubinimadooda iyo la-taliyayaashooda waa in loo gudbiyaa xafiiska maamulaha hal (1) toddobaad gudahood ka dib marka hawshu bilaabato shaqada, liisaskana waa in lagu hayaa faylka.
- Darajada ardayga waxaa lagu go'aamin doonaa habab kala duwan oo qiimeyn ah. E. Dhammaan la-taliyayaasha iyo/ama tababarayaashu waxay dejin karaan heerarkooda ka sarreeya kuwa halkan lagu sheegay.
- Musharrax ahaan iyo/ama xubin ka tirsan kooxda ama ururka, ardaygu waa inuu u hoggaansamaa dhammaan xeerarka xukuma ka qaybgalka kooxda. Haddii uusan sidaas samayn waxay keeni doontaa cawaaqib ama eryid 24 maalmood ah. Haddii ardaygu uu la kulmo cawaaqib, isagu/iyadu kama qayb geli karaan wax dhaqdhaqaaq ah oo ka baxsan manhajka ilaa shuruudaha cawaaqibka la buuxiyo.
Ardayda ka qaybqaadata hawlaha dugsiga ee ka baxsan manhajka waa inay buuxiyaan heerarka sida ku xusan Utica Xeerka Anshaxa ee Degmada Dugsiga Magaalada.